Giriş
Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin temel taşıdır. 6331 sayılı Kanun'un 10. maddesi, tüm işverenleri işyerinde var olan ya da oluşabilecek tehlikeleri belirlemek, riskleri analiz etmek ve kontrol önlemlerini planlamakla yükümlü kılmaktadır.
Pek çok işveren risk değerlendirmesini sadece kağıt üzerinde bir formalite olarak görmektedir. Oysa doğru yapılmış bir risk değerlendirmesi, iş kazalarını gerçekten önleyen, maliyetleri düşüren ve yasal uyumu sağlayan stratejik bir araçtır.
Risk Değerlendirmesi Nedir?
Risk değerlendirmesi; işyerindeki tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, bu tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilmesi, risk büyüklüğünün derecelendirilmesi ve kontrol önlemlerinin belirlenmesi sürecidir.
Süreç beş temel adımdan oluşur:
1. Tehlike Tanımlama
İşyerindeki tüm faaliyetler, ekipmanlar, kimyasallar, çalışma koşulları incelenerek potansiyel tehlikeler listelenir.
2. Risklerin Belirlenmesi
Her tehlikenin kime, nasıl ve ne ölçüde zarar verebileceği değerlendirilir.
3. Risk Analizi ve Derecelendirme
Riskin olasılığı ve şiddeti çarpılarak risk skoru hesaplanır. Genellikle 5x5 matris veya Fine-Kinney yöntemi kullanılır.
4. Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi
Risk kontrol hiyerarşisine göre önlemler planlanır:
- ●Eliminasyon: Tehlikeyi tamamen ortadan kaldırma
- ●Substitüsyon: Daha az tehlikeli alternatifle değiştirme
- ●Mühendislik kontrolleri: Fiziksel bariyerler, havalandırma
- ●İdari kontroller: Prosedürler, eğitimler, iş izinleri
- ●KKD: Son çare olarak kişisel koruyucu donanım
5. Dokümantasyon ve İzleme
Tüm süreç belgelenir, sorumlular ve takvim atanır, önlemlerin uygulanması takip edilir.
Yasal Zorunluluk ve Yenileme Periyotları
Risk değerlendirmesi tüm işyerleri için zorunludur. Yenileme periyotları tehlike sınıfına göre değişir:
- ●Çok tehlikeli: 2 yılda bir
- ●Tehlikeli: 4 yılda bir
- ●Az tehlikeli: 6 yılda bir
Ayrıca şu durumlarda derhal güncellenmesi gerekir:
- ●İş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi
- ●İşyerinde değişiklik yapılması (yeni makine, yeni proses)
- ●Yeni bir tehlikenin ortaya çıkması
- ●Çalışma koşullarının değişmesi
2025 Cezaları
Risk değerlendirmesi yaptırmayan işyerlerine 2025 yılında 118.218 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bu ceza tespit edildikçe tekrarlanır. Ayrıca risk değerlendirmesi yapılmamış bir işyerinde iş kazası meydana gelmesi halinde işverenin cezai sorumluluğu ağırlaşır.
Sık Yapılan Hatalar
- Genel şablonlar kullanmak: Her işyeri kendine özgüdür, hazır şablon yerine sahada yapılan gerçek değerlendirme gerekir
- Masa başında yapmak: Risk değerlendirmesi mutlaka işyerinde, sahada yapılmalıdır
- Çalışanları dahil etmemek: Kanun, çalışan temsilcisinin sürece katılımını zorunlu kılar
- Güncellememek: Yapılan değerlendirme zamanla geçerliliğini yitirir
- Önlemleri uygulamamak: Değerlendirme yapmak yetmez, önlemler hayata geçirilmelidir
DEMKO OSGB'nin Risk Değerlendirmesi Hizmeti
DEMKO OSGB olarak risk değerlendirmesini evrak tamamlama olarak değil, gerçek bir güvenlik aracı olarak ele alıyoruz:
- ●Uzman ekibimiz sahada çalışır, masa başı değil
- ●Sektöre özel tehlike veritabanımız kullanılır
- ●Çalışan görüşmeleri yapılır
- ●Fotoğraflı ve detaylı raporlama
- ●Önlem planı için takvim ve sorumluluk ataması
- ●Takip ziyaretlerinde uygulama kontrolü
Silivri ve Trakya bölgesinde 10 yılı aşkın deneyimimizle bölgesel sektörel riskleri en iyi bilen OSGB olarak yanınızdayız.
Sonuç
Risk değerlendirmesi, iş güvenliğinin olmazsa olmazıdır. Hem yasal zorunluluğu karşılar hem de gerçek anlamda iş kazalarını önler. 118.218 TL cezadan kaçınmak ve çalışanlarınızı korumak için DEMKO OSGB'yi arayın.
İletişim: 0212 728 01 51